Overeating: 10 Ερωτήσεις που Πρέπει να Κάνετε στον Εαυτό σας
- Aug 15
- 4 min read
Το overeating, ή η κατανάλωση μεγαλύτερης ποσότητας τροφής από αυτή που χρειάζεται το σώμα μας σε μια συγκεκριμένη στιγμή, είναι μια εμπειρία που οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν βιώσει. Ωστόσο, όταν αυτή η συμπεριφορά γίνεται συστηματική, συνοδεύεται από αίσθημα απώλειας ελέγχου ή προκαλεί έντονη συναισθηματική δυσφορία, τότε παύει να είναι ένα απλό «παραφάγωμα» και μετατρέπεται σε έναν μηχανισμό που απαιτεί τη φροντίδα και την προσοχή μας.
Στο Κε.Δι.Ψ.Υ. (Κέντρο Διατροφικής και Ψυχικής Υγείας), πιστεύουμε ακράδαντα ότι η θεραπεία ξεκινά από την κατανόηση και όχι από την τιμωρία. Η προσέγγισή μας, βασισμένη σε εξειδικευμένα θεραπευτικά πρωτόκολλα και μια βαθιά νευροδιαφορετική οπτική, εστιάζει στο να βοηθήσει το άτομο να μετακινηθεί από το στάδιο της ντροπής στο στάδιο της περιέργειας.
Ανακαλύψτε παρακάτω 10 ερωτήσεις αυτοπαρατήρησης που μπορείτε να θέσετε στον εαυτό σας, οι οποίες θα λειτουργήσουν ως πυξίδα για να κατανοήσετε τη σχέση σας με το φαγητό και να αναζητήσετε την κατάλληλη υποστήριξη στην υπερφαγία.
1. «Πεινάω πραγματικά στο σώμα μου ή στο συναίσθημά μου;»
Η διάκριση ανάμεσα στη βιολογική και τη συναισθηματική πείνα είναι το πρώτο και ίσως το πιο κρίσιμο βήμα. Η βιολογική πείνα αναπτύσσεται σταδιακά και εκδηλώνεται με σωματικά σήματα, όπως το γουργούρισμα στο στομάχι. Η συναισθηματική πείνα, αντίθετα, εμφανίζεται ξαφνικά και συχνά συνοδεύεται από την επιθυμία για ένα πολύ συγκεκριμένο είδος τροφής (συνήθως πλούσιο σε ζάχαρη ή λιπαρά).
Αναρωτηθείτε: «Αν μου πρόσφεραν ένα απλό γεύμα, όπως ένα μήλο, θα το έτρωγα;» Αν η απάντηση είναι όχι, τότε πιθανότατα η ανάγκη σας δεν είναι διατροφική, αλλά συναισθηματική.
2. «Τι συνέβη τις τελευταίες ώρες πριν νιώσω την έντονη επιθυμία για φαγητό;»
Το overeating σπάνια συμβαίνει στο κενό. Συχνά είναι το αποτέλεσμα μιας συσσώρευσης στρες, μιας έντονης κοινωνικής αλληλεπίδρασης ή μιας κούρασης που δεν αναγνωρίστηκε. Χρησιμοποιήστε την αυτοπαρατήρηση για να εντοπίσετε αν υπήρξε κάποιο πυροδοτικό γεγονός (trigger). Ήταν μια δύσκολη κλήση στη δουλειά; Μια παρεξήγηση με έναν φίλο; Η αναγνώριση του μοτίβου είναι το κλειδί για την αλλαγή.
3. «Μήπως οι αισθητηριακές μου ανάγκες δεν έχουν καλυφθεί;»
Στο Κε.Δι.Ψ.Υ., δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στη νευροδιαφορετικότητα (ADHD, αυτισμός). Πολλά άτομα με αισθητηριακές ευαισθησίες χρησιμοποιούν το φαγητό ως μέσο «αισθητηριακής ρύθμισης» (sensory regulation). Η έντονη γεύση ή η τραγανή υφή μπορεί να είναι ένας τρόπος να ηρεμήσει ένα υπερδιεγερμένο νευρικό σύστημα ή να «ξυπνήσει» ένα υποτονικό.
Ρωτήστε τον εαυτό σας: «Μήπως το περιβάλλον μου είναι πολύ θορυβώδες ή φωτεινό και το φαγητό είναι ο μόνος τρόπος να νιώσω γείωση;» Η κατανόηση της αισθητηριακής πλευράς του ARFID και άλλων διαταραχών είναι μέρος της εξειδικευμένης μας φροντίδας.
4. «Έχω φάει αρκετά και θρεπτικά μέσα στη μέρα;»
Ένας από τους πιο συνηθισμένους λόγους για το binge eating (επεισοδιακή υπερφαγία) είναι η προηγούμενη στέρηση. Αν έχετε παραλείψει γεύματα ή αν προσπαθείτε να ακολουθήσετε μια πολύ αυστηρή δίαιτα, το σώμα σας θα αντιδράσει αναπόφευκτα με μια έντονη ορμή για φαγητό το βράδυ. Η βιολογική στέρηση οδηγεί πάντα σε ψυχολογική πίεση.
5. «Τι ελπίζω ότι θα μου προσφέρει το φαγητό αυτή τη στιγμή;»
Αυτή η ερώτηση απαιτεί ειλικρίνεια. Ψάχνετε για παρηγοριά; Για μια επιβράβευση μετά από μια δύσκολη μέρα; Για έναν τρόπο να «μουδιάσετε» τον πόνο ή τη μοναξιά; Το φαγητό είναι ένας πολύ αποτελεσματικός, αν και προσωρινός, τρόπος αυτοκαταπράυνσης. Αν αναγνωρίσετε τι ζητάτε από το φαγητό, μπορείτε σιγά-σιγά να αναζητήσετε άλλους τρόπους για να καλύψετε αυτή την ανάγκη.
6. «Πώς μου μιλάω όταν τρώω παραπάνω;»
Η εσωτερική σας φωνή είναι γεμάτη κριτική και αυτομομφή ή διαθέτει ψήγματα κατανόησης; Η έρευνα δείχνει ότι η ντροπή και η αυτοκριτική δεν σταματούν το overeating· αντίθετα, το τροφοδοτούν. Όταν νιώθουμε «κακοί» ή «αποτυχημένοι», το φαγητό γίνεται ξανά το καταφύγιο για να διαχειριστούμε αυτά τα νέα αρνητικά συναισθήματα.
Ενημερωθείτε για το πώς η ομάδα μας μπορεί να σας βοηθήσει να καλλιεργήσετε μια πιο συμπονετική σχέση με τον εαυτό σας.
7. «Είμαι παρών/παρούσα την ώρα του γεύματος;»
Τρώτε μπροστά από μια οθόνη, στο όρθιο ή ενώ κάνετε κάτι άλλο; Η απόσπαση της προσοχής εμποδίζει τον εγκέφαλο να καταγράψει το σήμα του κορεσμού. Η έλλειψη ενσυνειδητότητας (mindfulness) κατά τη διάρκεια του φαγητού οδηγεί συχνά σε ποσότητες που το σώμα δεν χρειάζεται πραγματικά. Δοκιμάστε να καθίσετε στο τραπέζι, χωρίς κινητό, και να παρατηρήσετε τη γεύση και την υφή της τροφής σας.
8. «Τι χρειάζομαι πραγματικά μετά από ένα επεισόδιο υπερφαγίας;»
Συνήθως η πρώτη σκέψη μετά από ένα επεισόδιο είναι: «Αύριο δεν θα φάω τίποτα» ή «Πρέπει να γυμναστώ για ώρες». Αυτό είναι το λεγόμενο "compensatory behavior" (αντισταθμιστική συμπεριφορά) που κρατά ζωντανό τον κύκλο της διαταραχής.
Η σωστή ερώτηση είναι: «Τι χρειάζεται το σώμα μου τώρα για να νιώσει καλύτερα;» Ίσως λίγο νερό, μια άνετη φόρμα, ξεκούραση ή μια ζεστή κουβέρτα. Η φροντίδα μετά το επεισόδιο είναι η αρχή της ανάρρωσης.
9. «Υπάρχει κάποιο μοτίβο στο περιβάλλον μου;»
Μήπως το overeating συμβαίνει πάντα σε ένα συγκεκριμένο δωμάτιο; Την ίδια ώρα της ημέρας; Μετά από την επίσκεψη σε ένα συγκεκριμένο πρόσωπο; Ο χώρος και ο χρόνος παίζουν σημαντικό ρόλο. Η χαρτογράφηση αυτών των συνθηκών μπορεί να σας βοηθήσει να προετοιμαστείτε και να εισάγετε μικρές αλλαγές που θα διευκολύνουν τις επιλογές σας.
10. «Είμαι έτοιμος/η να ζητήσω βοήθεια από ειδικούς;»
Αν νιώθετε ότι το φαγητό έχει γίνει ο μοναδικός τρόπος διαχείρισης της ζωής σας ή αν οι προσπάθειες να σταματήσετε μόνοι σας σας προκαλούν απελπισία, τότε η ερώτηση αυτή είναι η πιο σημαντική. Η αναζήτηση βοήθειας δεν είναι ένδειξη αδυναμίας, αλλά μια πράξη αυτοσεβασμού και θάρρους.
Στο Κε.Δι.Ψ.Υ., προσφέρουμε μια ολιστική αξιολόγηση και εξατομικευμένα θεραπευτικά πλάνα που απευθύνονται τόσο στις διατροφικές διαταραχές όσο και στη συνυπάρχουσα ψυχική υγεία (άγχος, κατάθλιψη, τραύμα).
Συμπέρασμα
Η διαδρομή προς μια πιο ειρηνική σχέση με το φαγητό δεν είναι γραμμική, ούτε εύκολη. Απαιτεί χρόνο, υπομονή και κυρίως, τα κατάλληλα εργαλεία. Οι παραπάνω ερωτήσεις δεν προορίζονται για να σας δώσουν "σωστές" ή "λάθος" απαντήσεις, αλλά για να ανοίξουν έναν διάλογο με τον εσωτερικό σας κόσμο.
Αν αναζητάτε ένα ασφαλές περιβάλλον για να εξερευνήσετε αυτές τις πτυχές, η διεπιστημονική μας ομάδα είναι εδώ για να σας υποστηρίξει. Επικοινωνήστε μαζί μας για να προγραμματίσετε μια συνάντηση και να ξεκινήσουμε μαζί το ταξίδι προς την ίαση.
Comments