top of page

Ανορεξία στους Άνδρες: Η Διαταραχή που Κανείς Δεν Βλέπει

3 days ago
5 min read

Η ανορεξία μπορεί να επηρεάσει ανθρώπους κάθε φύλου, ηλικίας, σωματότυπου και κοινωνικού υπόβαθρου. Ωστόσο, στους άνδρες συχνά παραμένει αόρατη για περισσότερο χρόνο.

Η εικόνα ενός άνδρα που «έχει πειθαρχία», γυμνάζεται καθημερινά ή ακολουθεί αυστηρά μια «καθαρή» διατροφή μπορεί να θεωρείται κοινωνικά θετική. Όταν όμως πίσω από αυτές τις συμπεριφορές υπάρχει φόβος, ενοχή, καταναγκασμός και σοβαρός περιορισμός της τροφής, μπορεί να κρύβεται μια διατροφική διαταραχή.

Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Ανδρών στις 19 Νοεμβρίου, ενημερωθείτε για τα σημάδια που συχνά παραβλέπονται. Αναγνωρίστε τη δυσκολία έγκαιρα και αναζητήστε υποστήριξη χωρίς ντροπή.

Η ανορεξία δεν έχει ένα μόνο πρόσωπο

Η νευρική ανορεξία συνδέεται με σημαντικό περιορισμό της τροφής, έντονο φόβο αύξησης του βάρους ή συμπεριφορές που εμποδίζουν την αύξησή του. Συχνά συνοδεύεται από διαταραγμένη εικόνα σώματος και έντονη ενασχόληση με το βάρος, το σχήμα ή την εμφάνιση.

Παραδοσιακά, η ανορεξία παρουσιάζεται ως «γυναικεία» διαταραχή. Αυτή η στερεοτυπική εικόνα είναι λανθασμένη. Οι άνδρες μπορεί να εμφανίσουν ανορεξία ή άλλες διατροφικές διαταραχές, αλλά να μην αναγνωρίσουν τα συμπτώματά τους ως τέτοια.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η δυσκολία δεν εκφράζεται ως επιθυμία για πολύ λεπτό σώμα. Μπορεί να εκφράζεται ως επιθυμία για ένα σώμα πιο μυώδες, γραμμωμένο ή «στεγνό». Η επιδίωξη της μυϊκότητας δεν αποκλείει την ύπαρξη ανορεξίας ή σοβαρού περιορισμού.

Μην κρίνετε την κατάσταση μόνο από την εξωτερική εμφάνιση. Ένας άνδρας μπορεί να βρίσκεται σε σημαντικό διατροφικό ή ιατρικό κίνδυνο χωρίς να φαίνεται εξαιρετικά αδύνατος.

Γιατί η ανορεξία στους άνδρες υποδιαγιγνώσκεται;

1. Η πεποίθηση ότι οι διατροφικές διαταραχές αφορούν κυρίως γυναίκες

Πολλοί άνδρες μεγαλώνουν με το μήνυμα ότι η συζήτηση για το σώμα, το φαγητό και την ανασφάλεια είναι «θηλυκή». Έτσι, μπορεί να δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν τη δική τους εμπειρία.

Παράλληλα, συγγενείς, φίλοι ή επαγγελματίες υγείας μπορεί να μην υποψιαστούν διατροφική διαταραχή όταν βλέπουν έναν άνδρα που γυμνάζεται ή προσέχει τη διατροφή του.

Αμφισβητήστε αυτή την εικόνα. Η ανορεξία δεν είναι αδυναμία χαρακτήρα και δεν αφορά μόνο έναν συγκεκριμένο σωματότυπο.

2. Η εστίαση στη μυϊκή μάζα αντί στη λεπτότητα

Σε αρκετούς άνδρες, η ανησυχία για το σώμα αφορά περισσότερο:

  • τη μείωση του σωματικού λίπους,

  • την αύξηση ή διατήρηση της μυϊκής μάζας,

  • την «καθαρή» και αυστηρά ελεγχόμενη διατροφή,

  • την επίδοση στο γυμναστήριο,

  • την εμφάνιση των μυών και την αποφυγή «ατέλειας».

Αυτό μπορεί να κάνει τη δυσκολία λιγότερο εμφανή. Η συμπεριφορά ίσως μοιάζει με συνηθισμένη προσπάθεια για καλή φυσική κατάσταση. Η διαφορά βρίσκεται συχνά στον βαθμό ακαμψίας και στην ψυχική πίεση.

Ρωτήστε τον εαυτό σας:

  • Μπορείτε να ξεκουραστείτε χωρίς έντονο άγχος ή ενοχή;

  • Μπορείτε να φάτε ένα απρόβλεπτο γεύμα χωρίς να νιώσετε ότι «χαλάσατε» το πρόγραμμα;

  • Συνεχίζετε την άσκηση παρά την εξάντληση, τον τραυματισμό ή την ασθένεια;

  • Η διάθεσή σας εξαρτάται από την προπόνηση ή την εικόνα του σώματός σας;

  • Αποφεύγετε κοινωνικές δραστηριότητες επειδή δεν γνωρίζετε τι φαγητό θα υπάρχει;

Αν η άσκηση και η διατροφή δεν λειτουργούν πλέον ως επιλογές, αλλά ως υποχρεώσεις που προκαλούν φόβο όταν διακόπτονται, χρειάζεται αξιολόγηση.

Άνδρας σε φωτεινό θεραπευτικό περιβάλλον κάνει ένα πρώτο βήμα προς την υποστήριξη

«Καθαρή» διατροφή: όταν η υγεία γίνεται κανόνας χωρίς ευελιξία

Η επιλογή θρεπτικών τροφών δεν αποτελεί από μόνη της πρόβλημα. Η δυσκολία ξεκινά όταν οι διατροφικοί κανόνες γίνονται όλο και πιο αυστηροί και περιοριστικοί.

Ενδείξεις που αξίζει να προσέξετε είναι:

  • αποκλεισμός ολόκληρων ομάδων τροφίμων χωρίς ιατρικό λόγο,

  • έντονο άγχος για τρόφιμα που θεωρούνται «ανθυγιεινά»,

  • αποφυγή γευμάτων εκτός σπιτιού,

  • ανάγκη να γνωρίζετε με ακρίβεια όλα τα συστατικά,

  • ενοχή μετά από ένα πιο πλούσιο γεύμα,

  • αυστηρή τήρηση συγκεκριμένων ωρών και ποσοτήτων,

  • «αντιστάθμιση» ενός γεύματος με περισσότερη άσκηση ή λιγότερη τροφή αργότερα.

Οι συμπεριφορές αυτές μπορεί να ξεκινούν ως προσπάθεια βελτίωσης της υγείας ή της αθλητικής επίδοσης. Με τον χρόνο, όμως, μπορεί να περιορίσουν σημαντικά την καθημερινότητα, τις σχέσεις και τη σωματική υγεία.

Το στίγμα καθυστερεί την αναζήτηση βοήθειας

Πολλοί άνδρες φοβούνται ότι θα θεωρηθούν αδύναμοι, υπερβολικοί ή «όχι αρκετά ανδρικοί» αν μιλήσουν για το φαγητό και το σώμα τους. Άλλοι πιστεύουν ότι πρέπει να λύσουν το πρόβλημα μόνοι τους.

Η ντροπή μπορεί να οδηγήσει σε:

  • απόκρυψη των διατροφικών συνηθειών,

  • αποφυγή ιατρικών ραντεβού,

  • υποβάθμιση συμπτωμάτων όπως η ζάλη ή η εξάντληση,

  • καθυστέρηση μέχρι η κατάσταση να γίνει σοβαρή,

  • απομόνωση από φίλους και οικογένεια.

Μην περιμένετε να «φαίνεστε αρκετά άρρωστοι» για να ζητήσετε βοήθεια. Η ανάγκη για υποστήριξη δεν απαιτεί συγκεκριμένο βάρος, εμφάνιση ή διάγνωση.

Η έγκαιρη αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει να εντοπιστούν οι διατροφικές συμπεριφορές, η σχέση με το σώμα, η άσκηση, η διάθεση και τυχόν συνυπάρχουσες δυσκολίες, όπως άγχος, κατάθλιψη, ιδεοψυχαναγκαστικά συμπτώματα ή τραύμα.

Ποια σημάδια χρειάζεται να προσέξετε;

Αναζητήστε υποστήριξη όταν εμφανίζονται αρκετές από τις παρακάτω ενδείξεις:

  • γρήγορη ή ανεξήγητη απώλεια βάρους,

  • σημαντική μείωση της ποσότητας ή της ποικιλίας του φαγητού,

  • παράλειψη γευμάτων ή αποφυγή φαγητού μπροστά σε άλλους,

  • έντονη ενασχόληση με θερμίδες, βάρος, λίπος ή μυϊκή γράμμωση,

  • άκαμπτοι κανόνες γύρω από τη διατροφή,

  • υπερβολική ή καταναγκαστική άσκηση,

  • άσκηση παρά τον τραυματισμό, την εξάντληση ή την ασθένεια,

  • μεγάλη δυσφορία όταν δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί μια προπόνηση,

  • κοινωνική απομόνωση,

  • ευερεθιστότητα, άγχος, χαμηλή διάθεση ή δυσκολία συγκέντρωσης,

  • αίσθημα κρύου, αδυναμία, ζάλη ή λιποθυμικά επεισόδια,

  • μειωμένη libido ή άλλες αλλαγές στη σεξουαλική και ορμονική υγεία.

Τα σημάδια αυτά δεν αποτελούν διάγνωση. Αποτελούν, όμως, λόγο για μια συζήτηση με επαγγελματία υγείας.

Μυϊκή δυσμορφία και ανορεξία: δεν είναι το ίδιο, αλλά μπορεί να συνδέονται

Η έντονη ενασχόληση με τη μυϊκότητα μπορεί να σχετίζεται με μυϊκή δυσμορφία, ανορεξία, άλλη διατροφική διαταραχή ή περισσότερες από μία δυσκολίες ταυτόχρονα.

Μην προσπαθήσετε να βάλετε μόνοι σας μια ταμπέλα. Η αξιολόγηση χρειάζεται να εξετάσει:

  • τι σκέψεις προκαλούν οι αλλαγές στη διατροφή και την άσκηση,

  • αν υπάρχει φόβος για το λίπος ή την αύξηση βάρους,

  • αν το άτομο περιορίζει υπερβολικά την ενέργεια που προσλαμβάνει,

  • αν η άσκηση χρησιμοποιείται για να «διορθώσει» το φαγητό,

  • αν υπάρχει χρήση συμπληρωμάτων ή ουσιών για αλλαγή της εμφάνισης,

  • αν η συμπεριφορά επηρεάζει την υγεία, τη λειτουργικότητα και τις σχέσεις.

Ακολουθήστε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση. Η εμφάνιση από μόνη της δεν αρκεί για να κατανοήσουμε τι συμβαίνει.

Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια;

Ζητήστε άμεση ιατρική αξιολόγηση αν υπάρχει λιποθυμία, σύγχυση, έντονη αδυναμία, πόνος στο στήθος, σοβαρή αφυδάτωση, πολύ αργός ή ακανόνιστος καρδιακός ρυθμός, αδυναμία λήψης τροφής ή υγρών και γρήγορη επιδείνωση.

Αναζητήστε επίσης επείγουσα υποστήριξη αν συνυπάρχουν σκέψεις αυτοτραυματισμού ή αυτοκτονίας. Σε άμεσο κίνδυνο, καλέστε τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ή μεταβείτε στο πλησιέστερο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών.

Χέρια σε μια ήρεμη, υποστηρικτική σύνδεση, ως σύμβολο εμπιστοσύνης και θεραπευτικής φροντίδας

Πώς μπορείτε να κάνετε το πρώτο βήμα;

Αν αναγνωρίζετε κάποια από τα παραπάνω σημάδια, μιλήστε με έναν ψυχολόγο, ψυχίατρο, διαιτολόγο ή γιατρό με εμπειρία στις διατροφικές διαταραχές.

Πείτε με απλά λόγια τι συμβαίνει:

«Έχω αρχίσει να φοβάμαι το φαγητό και να γυμνάζομαι καταναγκαστικά. Θέλω να το συζητήσω με έναν ειδικό.»

Δεν χρειάζεται να έχετε όλες τις απαντήσεις. Δεν χρειάζεται να γνωρίζετε αν πρόκειται για ανορεξία, μυϊκή δυσμορφία ή κάποια άλλη δυσκολία. Η αξιολόγηση είναι το πρώτο βήμα για να κατανοήσετε την κατάσταση.

Στο Κε.Δι.Ψ.Υ. προσφέρουμε εξειδικευμένη αξιολόγηση και θεραπευτική υποστήριξη για διατροφικές διαταραχές και σύνθετες δυσκολίες γύρω από το φαγητό και την εικόνα σώματος. Η διεπιστημονική μας ομάδα προσαρμόζει τη φροντίδα στις ανάγκες, την καθημερινότητα και τον τρόπο επικοινωνίας κάθε ανθρώπου.

Ενημερωθείτε για τις διατροφικές διαταραχές, γνωρίστε την ομάδα μας και επικοινωνήστε μαζί μας μέσω της σελίδας επικοινωνίας.

Η ανορεξία στους άνδρες δεν είναι σπάνια επειδή δεν τη βλέπουμε. Συχνά δεν τη βλέπουμε επειδή δεν γνωρίζουμε πού να κοιτάξουμε. Κοιτάξτε πέρα από τα στερεότυπα. Μιλήστε με σεβασμό. Ζητήστε βοήθεια έγκαιρα.

Πηγές και χρήσιμα άρθρα

 
 
 

Comments


bottom of page