Βουλιμία και Αυτοεκτίμηση: Ο Ρόλος της Εικόνας Σώματος
Η βουλιμία δεν αφορά μόνο το φαγητό ή το βάρος. Συχνά συνδέεται με τον τρόπο που αξιολογείτε τον εαυτό σας, με την εικόνα που έχετε για το σώμα σας και με την ένταση της αυτοκριτικής σας.
Όταν η αυτοεκτίμηση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εμφάνιση, το βάρος ή την ικανότητα ελέγχου της διατροφής, δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Η αυστηρή προσπάθεια ελέγχου μπορεί να οδηγήσει σε επεισόδιο υπερφαγίας. Στη συνέχεια, η ενοχή και ο φόβος για το βάρος μπορεί να οδηγήσουν σε αντισταθμιστικές συμπεριφορές, όπως ο εμετός, η νηστεία ή η υπερβολική άσκηση.
Η θεραπεία δεν χρειάζεται να ξεκινήσει από την «αγάπη για το σώμα». Ξεκινήστε από την κατανόηση, την ασφάλεια και τη σταδιακή αποδέσμευση της αξίας σας από την εμφάνιση.
Τι είναι η βουλιμία;
Η βουλιμία χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας, κατά τα οποία μπορεί να νιώθετε ότι χάνετε τον έλεγχο, και από συμπεριφορές που στοχεύουν στην «αντιστάθμιση» της πρόσληψης τροφής.
Οι συμπεριφορές αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν:
πρόκληση εμετού,
χρήση καθαρτικών ή άλλων ουσιών χωρίς ιατρική καθοδήγηση,
παρατεταμένη νηστεία,
υπερβολική άσκηση,
αυστηρούς και άκαμπτους κανόνες γύρω από το φαγητό.
Παράλληλα, μπορεί να υπάρχει έντονη ενασχόληση με το βάρος, το σχήμα του σώματος και την εμφάνιση. Η αυτοεκτίμηση συχνά επηρεάζεται δυσανάλογα από το πώς πιστεύετε ότι φαίνεστε.
Η βουλιμία δεν είναι επιλογή και δεν αποτελεί έλλειψη θέλησης. Είναι μια σοβαρή, αλλά θεραπεύσιμη, διατροφική διαταραχή. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την αξιολόγηση και τη θεραπεία, επισκεφθείτε τη σελίδα μας για την υποστήριξη στη βουλιμία.
Πώς συνδέονται η εικόνα σώματος και η αυτοεκτίμηση;
Η εικόνα σώματος αφορά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεστε, σκέφτεστε και αισθάνεστε για το σώμα σας. Δεν εξαρτάται μόνο από την πραγματική εμφάνιση. Επηρεάζεται επίσης από:
τις προσωπικές σας εμπειρίες,
τα σχόλια της οικογένειας ή του περιβάλλοντος,
τις συγκρίσεις με άλλους ανθρώπους,
τα πρότυπα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης,
το άγχος, την κατάθλιψη ή το τραύμα,
τις αλλαγές στο σώμα και στη ζωή σας.
Στη βουλιμία, η εμφάνιση ή το βάρος μπορεί να καταλαμβάνουν υπερβολικά μεγάλο χώρο στον τρόπο με τον οποίο αξιολογείτε τον εαυτό σας. Μπορεί να σκέφτεστε:
«Αν αλλάξει το σώμα μου, δεν θα αξίζω το ίδιο».
«Πρέπει να έχω απόλυτο έλεγχο στη διατροφή μου».
«Οι άλλοι με κρίνουν για την εμφάνισή μου».
«Ένα επεισόδιο υπερφαγίας αποδεικνύει ότι απέτυχα».
Αυτές οι σκέψεις δεν είναι απλώς αρνητικές. Μπορούν να επηρεάσουν τις αποφάσεις σας, τις σχέσεις σας και τη συμπεριφορά σας απέναντι στο φαγητό.
Ο φαύλος κύκλος της αυτοκριτικής
Η αυτοκριτική συχνά λειτουργεί σαν προσπάθεια να διατηρήσετε τον έλεγχο. Ίσως πιστεύετε ότι αν είστε αρκετά αυστηροί με τον εαυτό σας, θα αποφύγετε ένα νέο επεισόδιο. Στην πράξη, όμως, η σκληρή εσωτερική φωνή μπορεί να αυξήσει το άγχος, τη ντροπή και την ανάγκη για προσωρινή ανακούφιση.
Ο κύκλος μπορεί να μοιάζει κάπως έτσι:
Θέτετε αυστηρούς κανόνες γύρω από το φαγητό ή το σώμα.
Οι κανόνες γίνονται δύσκολο να τηρηθούν.
Ακολουθεί ένα επεισόδιο υπερφαγίας ή μια αίσθηση απώλειας ελέγχου.
Εμφανίζονται ενοχή, ντροπή και έντονη αυτοκριτική.
Καταφεύγετε σε αντισταθμιστικές συμπεριφορές.
Η σωματική και συναισθηματική πίεση ενισχύει ξανά την ανάγκη για αυστηρό έλεγχο.
Η αυτοκριτική, επομένως, δεν «διορθώνει» τη βουλιμία. Συχνά τη διατηρεί. Η αλλαγή χρειάζεται να περιλαμβάνει τόσο τις συμπεριφορές όσο και τις πεποιθήσεις που τις υποστηρίζουν.
Πώς μπορεί να βοηθήσει η θεραπεία;
Η θεραπεία της βουλιμίας χρειάζεται να είναι εξατομικευμένη και να λαμβάνει υπόψη το ιστορικό, τις ανάγκες και το περιβάλλον σας.
Γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία για διατροφικές διαταραχές
Η CBT-ED, η CBT-BN και η CBT-E είναι θεραπευτικές προσεγγίσεις με σημαντική τεκμηρίωση για τη βουλιμία. Οι κατευθυντήριες οδηγίες του NICE για τις διατροφικές διαταραχές προτείνουν την εξειδικευμένη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία ως βασική επιλογή για πολλούς ενήλικες με βουλιμία.
Η θεραπεία μπορεί να εστιάσει σε:
την αποκατάσταση πιο σταθερού μοτίβου διατροφής,
τη μείωση των επεισοδίων υπερφαγίας και των αντισταθμιστικών συμπεριφορών,
τη διερεύνηση των σκέψεων για το βάρος και το σχήμα του σώματος,
τη σταδιακή μείωση του ελέγχου, της αποφυγής και των συγκρίσεων,
την ενίσχυση άλλων πηγών αυτοεκτίμησης,
την αντιμετώπιση της τελειοθηρίας και της χαμηλής αυτοπεποίθησης.
Στόχος δεν είναι να σας πείσει κάποιος ότι «δεν πρέπει να σας ενδιαφέρει καθόλου» η εμφάνιση. Στόχος είναι να μην καθορίζει η εμφάνιση ολόκληρη την αξία και την ταυτότητά σας.
Εργασία με τη ντροπή και την αυτοσυμπόνια
Η αυτοσυμπόνια δεν σημαίνει ότι δικαιολογείτε μια δυσκολία ή ότι εγκαταλείπετε την προσπάθεια. Σημαίνει ότι αναγνωρίζετε τον πόνο σας χωρίς να τον επιβαρύνετε με επίθεση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, τεχνικές από τη θεραπεία εστιασμένη στη συμπόνια μπορούν να ενσωματωθούν στη θεραπεία. Μπορούν να σας βοηθήσουν να:
αναγνωρίζετε την αυτοκριτική χωρίς να την ακολουθείτε αυτόματα,
μιλάτε στον εαυτό σας με μεγαλύτερη κατανόηση,
διαχειρίζεστε τη ντροπή και την ενοχή,
αντέχετε δύσκολα συναισθήματα χωρίς να στρέφεστε σε επιβλαβείς συμπεριφορές.
Η προσέγγιση χρειάζεται να επιλέγεται από τον θεραπευτή σας και να εντάσσεται στο συνολικό θεραπευτικό πλάνο.
Τι μπορείτε να κάνετε από σήμερα;
Οι παρακάτω προτάσεις δεν αντικαθιστούν την επαγγελματική θεραπεία. Μπορούν, όμως, να αποτελέσουν ένα πρώτο βήμα.
Παρατηρήστε τη σκέψη χωρίς να την κάνετε γεγονός
Όταν εμφανιστεί η σκέψη «το σώμα μου καθορίζει την αξία μου», δοκιμάστε να πείτε:
«Αυτή είναι μια σκέψη που έχω τώρα. Δεν είναι ολόκληρη η αλήθεια για εμένα».
Η απόσταση από τη σκέψη δημιουργείται σταδιακά. Δεν χρειάζεται να την αντικαταστήσετε αμέσως με μια υπερβολικά θετική φράση.
Μειώστε τον έλεγχο και τις συγκρίσεις
Παρατηρήστε πόσο συχνά ελέγχετε το σώμα σας στον καθρέφτη, ζυγίζεστε, συγκρίνεστε με άλλους ή αποφεύγετε ρούχα και δραστηριότητες. Συζητήστε αυτές τις συμπεριφορές με ειδικό και αντιμετωπίστε τες σταδιακά.
Διευρύνετε την εικόνα που έχετε για τον εαυτό σας
Καταγράψτε ιδιότητες, αξίες, σχέσεις, ενδιαφέροντα και ικανότητες που δεν σχετίζονται με την εμφάνιση. Επενδύστε σε δραστηριότητες που σας συνδέουν με αυτές τις πλευρές σας.
Μην τιμωρείτε τον εαυτό σας
Μετά από ένα επεισόδιο, αποφύγετε να απαντήσετε με νηστεία, υπερβολική άσκηση ή άλλη αντισταθμιστική συμπεριφορά. Η τιμωρία ενισχύει τον κύκλο. Αναζητήστε υποστήριξη και επιστρέψτε στο θεραπευτικό σας πλάνο.
Επιλέξτε προσεκτικά το περιεχόμενο που βλέπετε
Περιορίστε λογαριασμούς και ιστοσελίδες που ενισχύουν τη σύγκριση, την ντροπή ή μη ρεαλιστικά πρότυπα σώματος. Επιλέξτε περιεχόμενο που προάγει την υγεία, τη συμπερίληψη και τη σεβαστική σχέση με το σώμα.
Πότε χρειάζεται να ζητήσετε βοήθεια;
Ζητήστε αξιολόγηση όταν παρατηρείτε επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας, αντισταθμιστικές συμπεριφορές, έντονο φόβο αύξησης βάρους ή σημαντική επιβάρυνση της καθημερινότητάς σας.
Η συχνή πρόκληση εμετού ή η χρήση καθαρτικών μπορεί να επηρεάσει την υγεία σας. Επικοινωνήστε άμεσα με γιατρό ή υπηρεσία υγείας αν έχετε λιποθυμίες, έντονη αδυναμία, πόνο στο στήθος, σύγχυση, αίμα στον εμετό ή σκέψεις να βλάψετε τον εαυτό σας.
Μην περιμένετε να «γίνει αρκετά σοβαρό» για να ζητήσετε στήριξη. Η έγκαιρη βοήθεια μπορεί να περιορίσει τον φαύλο κύκλο και να ανοίξει τον δρόμο προς την ανάρρωση.
Στο Κε.Δι.Ψ.Υ. η φροντίδα προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε ανθρώπου. Η διεπιστημονική ομάδα μας συνδυάζει ψυχοθεραπευτική και διατροφική υποστήριξη, με σεβασμό στη νευροδιαφορετικότητα, στο προσωπικό σας ιστορικό και στον δικό σας ρυθμό. Επικοινωνήστε μαζί μας για να συζητήσετε τα επόμενα βήματα.
Η αξία σας δεν μετριέται από το σώμα σας. Αναζητήστε υποστήριξη, μιλήστε με έναν ειδικό και επιτρέψτε στον εαυτό σας να προχωρήσει με περισσότερη ασφάλεια και λιγότερη αυτοκριτική.
Χρήσιμες πηγές
Comments