Βουλιμία και Ντροπή: Πώς Σπάει ο Φαύλος Κύκλος του Απόρρητου

Η βουλιμία συχνά παραμένει κρυφή. Μπορεί να συνυπάρχει με εργασία, σπουδές, σχέσεις και καθημερινές υποχρεώσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι λιγότερο σοβαρή.

Πολλοί άνθρωποι βιώνουν επεισόδια υπερφαγίας και αντισταθμιστικές συμπεριφορές μακριά από τα βλέμματα των άλλων. Μετά μπορεί να εμφανιστούν ντροπή, ενοχή και έντονη αυτοκριτική. Έτσι δημιουργείται ένας κύκλος που φαίνεται δύσκολο να σταματήσει.

Η βουλιμία, όμως, δεν είναι έλλειψη αυτοπειθαρχίας. Είναι μια σοβαρή και θεραπεύσιμη διατροφική διαταραχή. Με ασφαλή αποκάλυψη, κατάλληλη αξιολόγηση και εξειδικευμένη υποστήριξη, μπορείτε να αρχίσετε να μειώνετε τη μυστικότητα και να ανακτήσετε σταδιακά την αίσθηση ασφάλειας.

Σημαντικό: Το άρθρο παρέχει ενημέρωση και δεν αντικαθιστά την προσωπική αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας.

Τι είναι η βουλιμία;

Η νευρική βουλιμία περιλαμβάνει συνήθως δύο βασικά στοιχεία:

• Επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας, τα οποία συνοδεύονται από αίσθηση απώλειας ελέγχου.

• Αντισταθμιστικές συμπεριφορές, με στόχο να μειωθεί το άγχος ή ο φόβος που ακολουθεί.

Οι αντισταθμιστικές συμπεριφορές μπορεί να περιλαμβάνουν εμετό, χρήση καθαρτικών ή διουρητικών, παρατεταμένο περιορισμό της τροφής ή καταναγκαστική άσκηση. Δεν χρειάζεται να υπάρχουν όλες αυτές οι συμπεριφορές για να χρειάζεστε βοήθεια.

Η βουλιμία μπορεί να εμφανιστεί σε ανθρώπους κάθε ηλικίας, φύλου, σωματότυπου και κοινωνικού υπόβαθρου. Η εξωτερική εμφάνιση δεν δείχνει πάντα τη σοβαρότητα της δυσκολίας. Για αυτό, μην περιμένετε να «φαίνεται» κάτι για να ζητήσετε υποστήριξη.

Πώς δημιουργείται ο φαύλος κύκλος

Η βουλιμία δεν ξεκινά πάντα από το φαγητό. Συχνά συνδέεται με άγχος, θλίψη, μοναξιά, τραύμα, δυσκολίες στη συναισθηματική ρύθμιση ή αυστηρές πεποιθήσεις για το σώμα και το βάρος.

Ο κύκλος μπορεί να περιλαμβάνει τα εξής στάδια:

Αυτός ο κύκλος δεν αποτελεί απόδειξη αποτυχίας. Είναι ένας μηχανισμός που μπορεί να γίνει κατανοητός και να τροποποιηθεί μέσα από θεραπεία.

Ο ρόλος της ντροπής

Η ντροπή διαφέρει από την ενοχή. Η ενοχή συχνά αφορά μια πράξη: «Έκανα κάτι που δεν μου αρέσει». Η ντροπή αφορά την ταυτότητα: «Υπάρχει κάτι λάθος με εμένα».

Στη βουλιμία, η ντροπή μπορεί να οδηγήσει σε:

• αποφυγή συζητήσεων γύρω από το φαγητό,

• απόκρυψη των συμπεριφορών,

• απομόνωση από φίλους και οικογένεια,

• αποφυγή κοινωνικών περιστάσεων,

• έντονη αυτοκριτική,

• φόβο ότι οι άλλοι θα κρίνουν ή θα απορρίψουν το άτομο.

Όσο περισσότερο κρύβεται η δυσκολία, τόσο λιγότερες ευκαιρίες υπάρχουν για υποστήριξη. Η μυστικότητα μπορεί επίσης να ενισχύσει την πεποίθηση ότι «κανείς δεν θα καταλάβει» ή ότι «είναι πολύ αργά για να μιλήσω».

Δεν είναι αργά. Η αποκάλυψη δεν χρειάζεται να γίνει με τέλειο τρόπο. Αρκεί ένα πρώτο, ειλικρινές βήμα.

Πώς η μυστικότητα συντηρεί τη δυσκολία

Η μυστικότητα συχνά λειτουργεί ως προσωρινή προστασία από την κριτική. Μακροπρόθεσμα, όμως, μπορεί να αυξήσει την πίεση.

Όταν το άτομο προσπαθεί να διαχειριστεί τα πάντα μόνο του:

• η σωματική ασφάλεια μπορεί να παραμεληθεί,

• οι δυσκολίες παραμένουν χωρίς αξιολόγηση,

• η αυτοκριτική δεν αμφισβητείται,

• η οικογένεια ή οι κοντινοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν πώς να βοηθήσουν,

• η πρόσβαση σε εξειδικευμένη θεραπεία καθυστερεί.

Η ασφαλής αποκάλυψη δεν σημαίνει ότι πρέπει να μοιραστείτε όλες τις λεπτομέρειες με όλους. Σημαίνει ότι επιλέγετε ένα κατάλληλο πρόσωπο και μοιράζεστε αρκετές πληροφορίες, ώστε να μπορέσετε να λάβετε βοήθεια.

Πώς να μιλήσετε με ασφάλεια

Επιλέξτε ένα πρόσωπο που θεωρείτε σχετικά ασφαλές. Μπορεί να είναι επαγγελματίας ψυχικής υγείας, γιατρός, μέλος της οικογένειας, σύντροφος ή φίλος.

Προτιμήστε μια στιγμή με ιδιωτικότητα και αρκετό χρόνο. Αν η προφορική συζήτηση σας φαίνεται πολύ δύσκολη, γράψτε ένα μήνυμα ή μια σύντομη σημείωση.

Χρησιμοποιήστε απλές φράσεις, όπως:

• «Δυσκολεύομαι με το φαγητό και δεν μπορώ να το διαχειριστώ μόνος/μόνη μου».

• «Υπάρχουν επεισόδια υπερφαγίας και συμπεριφορές που προσπαθούν να τα αντισταθμίσουν».

• «Νιώθω μεγάλη ντροπή, αλλά χρειάζομαι βοήθεια».

• «Θα ήθελα να με βοηθήσετε να μιλήσω με έναν ειδικό».

Δεν χρειάζεται να έχετε διάγνωση. Δεν χρειάζεται να γνωρίζετε ακριβώς πόσο συχνά συμβαίνει. Περιγράψτε όσα μπορείτε και αφήστε τον ειδικό να σας κάνει τις κατάλληλες ερωτήσεις.

Αν μιλάτε σε κάποιον δικό σας άνθρωπο, ζητήστε συγκεκριμένη υποστήριξη. Για παράδειγμα, ζητήστε του να σας συνοδεύσει σε ένα ραντεβού ή να μείνει μαζί σας μετά από μια δύσκολη συζήτηση.

Τι μπορεί να περιλαμβάνει η θεραπεία;

Η θεραπεία χρειάζεται να προσαρμόζεται στις ανάγκες σας. Οι κλινικές οδηγίες, όπως η οδηγία του NICE για τις διατροφικές διαταραχές, δίνουν έμφαση στην αξιολόγηση, την ψυχοθεραπεία και την παρακολούθηση της σωματικής και ψυχικής υγείας.

Η υποστήριξη μπορεί να περιλαμβάνει:

Ψυχοθεραπεία

Η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία για τις διατροφικές διαταραχές, όπως η CBT-E, μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση και την αλλαγή:

• των πεποιθήσεων γύρω από το βάρος και το σώμα,

• της ανάγκης για έλεγχο,

• των αυστηρών κανόνων γύρω από το φαγητό,

• της αυτοκριτικής και της ντροπής,

• των τρόπων διαχείρισης του άγχους και των παρορμήσεων.

Η θεραπεία δεν εστιάζει μόνο στη διακοπή μιας συμπεριφοράς. Εξετάζει τι την προκαλεί και τι τη διατηρεί.

Διατροφική υποστήριξη

Ένας εξειδικευμένος διαιτολόγος μπορεί να βοηθήσει στη σταδιακή σταθεροποίηση των διατροφικών μοτίβων. Ο στόχος δεν είναι η τιμωρία ή ο αυστηρότερος έλεγχος.

Η διατροφική υποστήριξη μπορεί να μειώσει τη σωματική στέρηση και να συμβάλει σε μια πιο προβλέψιμη σχέση με το φαγητό. Χρειάζεται να παρέχεται σε συνεργασία με την ψυχοθεραπεία και, όταν είναι απαραίτητο, με ιατρική παρακολούθηση.

Ιατρικός έλεγχος

Οι αντισταθμιστικές συμπεριφορές μπορεί να επηρεάσουν την καρδιά, τους ηλεκτρολύτες, τα νεφρά, το πεπτικό σύστημα και τη στοματική υγεία. Για αυτό, η ιατρική αξιολόγηση είναι σημαντική.

Η Κε.Δι.Ψ.Υ. παρέχει διαδικτυακή ψυχολογική και διαιτολογική υποστήριξη σε άτομα που είναι κατάλληλα για εξωνοσοκομειακή φροντίδα. Η κλινική δεν πραγματοποιεί αιματολογικές εξετάσεις ή ιατρική παρακολούθηση. Αυτά χρειάζεται να γίνονται από τον προσωπικό σας γιατρό ή άλλη κατάλληλη υπηρεσία υγείας.

Πότε χρειάζεται άμεση βοήθεια;

Αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια αν εμφανιστούν λιποθυμία, πόνος στο στήθος, σοβαρή αδυναμία, σύγχυση, έντονη αφυδάτωση, αίμα στον εμετό ή σκέψεις αυτοκτονίας ή αυτοτραυματισμού.

Σε επείγουσα κατάσταση, καλέστε το 112 ή απευθυνθείτε στο πλησιέστερο εφημερεύον νοσοκομείο. Η διαδικτυακή θεραπεία δεν αντικαθιστά την επείγουσα ιατρική φροντίδα.

Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να διαβάσετε και την ενημερωτική σελίδα του NHS για τη βουλιμία.

Η θεραπεία μπορεί να γίνει ένας ασφαλής χώρος

Η πρώτη συζήτηση μπορεί να προκαλεί φόβο. Είναι πιθανό να ανησυχείτε ότι θα κριθείτε ή ότι θα χάσετε τον έλεγχο των αποφάσεών σας.

Η εξειδικευμένη θεραπεία, όμως, δεν βασίζεται στην επίκριση. Βασίζεται στη συνεργασία, στην αξιολόγηση και στη σταδιακή αλλαγή. Η ομάδα χρειάζεται να ακούσει την εμπειρία σας, να κατανοήσει τη λειτουργία της βουλιμίας και να προτείνει το κατάλληλο επίπεδο φροντίδας.

Στην Κε.Δι.Ψ.Υ. η φροντίδα παρέχεται από διεπιστημονική ομάδα, με ψυχολόγους, διαιτολόγους και εργοθεραπευτές όπου χρειάζεται. Η προσέγγιση προσαρμόζεται στην καθημερινότητα, στις ανάγκες επικοινωνίας και στη νευροδιαφορετικότητα κάθε ανθρώπου.

Κάντε το πρώτο βήμα χωρίς να περιμένετε να είστε έτοιμοι

Δεν χρειάζεται να εξαφανίσετε τη ντροπή πριν ζητήσετε βοήθεια. Συχνά η ντροπή μειώνεται αφού βρείτε έναν ασφαλή χώρο για να μιλήσετε.

Ξεκινήστε με ένα μικρό βήμα:

• μιλήστε σε ένα πρόσωπο εμπιστοσύνης,

• επικοινωνήστε με έναν ειδικό στις διατροφικές διαταραχές,

• σημειώστε τι θα θέλατε να πείτε στη συνάντηση,

• ζητήστε να σας εξηγήσουν τις διαθέσιμες επιλογές,

• αναζητήστε ιατρική βοήθεια, αν υπάρχει ανησυχία για τη σωματική σας υγεία.

Διαβάστε περισσότερα για την υποστήριξη για νευρική βουλιμία από την Κε.Δι.Ψ.Υ. και ενημερωθείτε για τα επόμενα βήματα.

Η βουλιμία δεν είναι μυστικό που χρειάζεται να κουβαλάτε μόνοι σας. Με σεβασμό, επιστημονική γνώση και σταθερή υποστήριξη, ο κύκλος της υπερφαγίας, της αντιστάθμισης και της ντροπής μπορεί να αρχίσει να σπάει.

Προγραμματίστε δωρεάν κλήση ενημέρωσης ή κλείστε αρχική συνεδρία, για να συζητήσετε τις επιλογές σας με ασφάλεια και χωρίς πίεση.