Βουλιμία: Τα Πρώτα Βήματα Προς τη Θεραπεία
Η απόφαση να ζητήσετε βοήθεια για τη βουλιμία δεν είναι εύκολη. Μπορεί να συνοδεύεται από ντροπή, φόβο ή την αίσθηση ότι «έπρεπε ήδη να το έχετε ξεπεράσει». Θυμηθείτε, όμως, ότι η βουλιμία δεν αποτελεί έλλειψη αυτοπειθαρχίας. Είναι μια διατροφική διαταραχή που μπορεί να συνδέεται με έντονη αυτοκριτική, άγχος, δυσκολίες στη συναισθηματική ρύθμιση και έναν επαναλαμβανόμενο κύκλο υπερφαγίας και αντισταθμιστικών συμπεριφορών.
Η βουλιμία ανταποκρίνεται σε εξειδικευμένη θεραπεία. Δεν υπάρχει μία λύση που ταιριάζει σε όλους ούτε μπορεί να υποσχεθεί κανείς ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Υπάρχουν, όμως, τεκμηριωμένες και υποστηρικτικές επιλογές που μπορούν να σας βοηθήσουν να κατανοήσετε τι συμβαίνει και να προχωρήσετε με ασφάλεια.
Ξεκινήστε μιλώντας σε έναν κατάλληλο επαγγελματία
Το πρώτο βήμα δεν χρειάζεται να είναι μεγάλο. Μπορεί να είναι ένα μήνυμα, ένα τηλεφώνημα ή η κράτηση μιας αρχικής συνεδρίας.
Απευθυνθείτε σε επαγγελματία με εμπειρία στις διατροφικές διαταραχές. Ένας ψυχολόγος ή ψυχοθεραπευτής μπορεί να σας βοηθήσει να εξετάσετε:
πόσο συχνά εμφανίζονται τα επεισόδια υπερφαγίας,
ποιες αντισταθμιστικές συμπεριφορές ακολουθούν,
ποιες σκέψεις και συναισθήματα προηγούνται,
πώς επηρεάζεται η καθημερινότητα, η εργασία, οι σπουδές ή οι σχέσεις σας,
αν συνυπάρχουν άγχος, κατάθλιψη, τραύμα, αυτοτραυματισμός ή άλλες δυσκολίες.
Παράλληλα, ζητήστε ιατρική αξιολόγηση, ιδιαίτερα αν υπάρχουν συχνοί εμετοί, χρήση καθαρτικών ή διουρητικών, έντονη κόπωση, ζάλη ή λιποθυμικά επεισόδια. Η σωματική υγεία αποτελεί σημαντικό μέρος της φροντίδας για τη βουλιμία.
Μην περιμένετε να «φαίνεται» η βουλιμία
Η βουλιμία μπορεί να υπάρχει σε ανθρώπους κάθε σωματότυπου και βάρους. Οι εξωτερικές αλλαγές δεν δείχνουν πάντα το μέγεθος της δυσκολίας. Μπορεί κάποιος να εργάζεται, να σπουδάζει, να φροντίζει την οικογένειά του και ταυτόχρονα να βιώνει έντονο φόβο, μυστικότητα και εξάντληση γύρω από το φαγητό.
Δεν χρειάζεται να περιμένετε να γίνει η κατάσταση πιο σοβαρή. Δεν χρειάζεται, επίσης, να αποδείξετε ότι «δικαιούστε» βοήθεια. Αν η σχέση σας με το φαγητό προκαλεί δυσφορία ή επηρεάζει τη ζωή σας, η αξιολόγηση μπορεί να σας προσφέρει χρήσιμες απαντήσεις.
Τι περιλαμβάνει η αρχική αξιολόγηση;
Η αρχική αξιολόγηση είναι μια συνεργατική διαδικασία. Δεν είναι δοκιμασία και δεν έχει στόχο να σας κρίνει.
Ο επαγγελματίας θα προσπαθήσει να κατανοήσει την προσωπική σας εμπειρία. Μπορεί να σας ρωτήσει για:
τις διατροφικές σας συνήθειες,
τα επεισόδια υπερφαγίας και τις αντισταθμιστικές συμπεριφορές,
τη σχέση σας με το βάρος, το σώμα και την άσκηση,
το άγχος, τη διάθεση και τον ύπνο,
τυχόν φάρμακα ή χρήση ουσιών,
προηγούμενες προσπάθειες θεραπείας,
τη στήριξη που υπάρχει στο περιβάλλον σας.
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του NICE, η αξιολόγηση χρειάζεται να περιλαμβάνει τόσο την ψυχική όσο και τη σωματική υγεία. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χρειαστεί παρακολούθηση από γιατρό, εξετάσεις ή πρόσθετη υποστήριξη.
Στη διαδικτυακή φροντίδα του Κε.Δι.Ψ.Υ. η καταλληλότητα της υποστήριξης εξετάζεται εξατομικευμένα. Η κλινική μας παρέχει εξωνοσοκομειακή ψυχολογική και διαιτολογική υποστήριξη. Δεν πραγματοποιεί αιματολογικούς ελέγχους ή ιατρική παρακολούθηση. Αυτά οργανώνονται με τον προσωπικό σας γιατρό ή άλλον κατάλληλο επαγγελματία υγείας.
Είναι ασφαλές να μιλήσετε για τη βουλιμία;
Η αποκάλυψη μπορεί να φαίνεται τρομακτική. Πολλοί άνθρωποι φοβούνται ότι θα κριθούν, ότι θα χάσουν τον έλεγχο ή ότι ο επαγγελματίας θα τους επιβάλει απότομα αλλαγές.
Η θεραπευτική σχέση, όμως, βασίζεται στην εμπιστευτικότητα, τον σεβασμό και τη συνεργασία. Μιλήστε με τον θεραπευτή σας για το τι σας κάνει να αισθάνεστε ασφαλείς. Ρωτήστε πώς προστατεύονται οι πληροφορίες σας, ποιοι συμμετέχουν στη φροντίδα και πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις.
Η εμπιστευτικότητα μπορεί να έχει συγκεκριμένες εξαιρέσεις όταν υπάρχει σοβαρός και άμεσος κίνδυνος για τη ζωή ή την ασφάλεια. Ο επαγγελματίας οφείλει να σας εξηγήσει αυτά τα όρια καθαρά. Η ενημέρωση δεν σημαίνει απώλεια ελέγχου. Σημαίνει ότι γνωρίζετε τι να περιμένετε.
Ο ρόλος του ψυχολόγου
Ο ψυχολόγος ή ψυχοθεραπευτής βοηθά να κατανοήσετε τον κύκλο της βουλιμίας. Μαζί μπορείτε να εξετάσετε τι συμβαίνει πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από ένα επεισόδιο.
Η θεραπεία μπορεί να εστιάσει:
στις σκέψεις γύρω από το φαγητό, το βάρος και την εικόνα σώματος,
στον φαύλο κύκλο περιορισμού, υπερφαγίας και αντιστάθμισης,
στην αντιμετώπιση του άγχους και της συναισθηματικής δυσφορίας,
στη μείωση της αυτοκριτικής και της ντροπής,
στην ανάπτυξη πιο ασφαλών τρόπων διαχείρισης των παρορμήσεων,
στη βελτίωση της σχέσης με τον εαυτό και τους άλλους.
Οι διεθνείς οδηγίες αναφέρουν ψυχολογικές θεραπείες ειδικά προσαρμοσμένες στις διατροφικές διαταραχές, όπως η CBT-ED. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εξεταστεί και καθοδηγούμενη αυτοβοήθεια, πάντα μετά από κατάλληλη αξιολόγηση και με επαγγελματική υποστήριξη. Δεν είναι κατάλληλη επιλογή για όλους.
Ο ρόλος του διαιτολόγου
Ο διαιτολόγος με εξειδίκευση στις διατροφικές διαταραχές δεν προσφέρει μια δίαιτα αδυνατίσματος. Σας βοηθά να δημιουργήσετε ένα πιο σταθερό και επαρκές μοτίβο διατροφής, προσαρμοσμένο στις ανάγκες, στις συνήθειες και στις δυσκολίες σας.
Η διαιτολογική υποστήριξη μπορεί να περιλαμβάνει:
οργάνωση τακτικών γευμάτων και σνακ,
μείωση της παρατεταμένης στέρησης,
σταδιακή αποκατάσταση της ευελιξίας στο φαγητό,
κατανόηση της πείνας και του κορεσμού,
αντιμετώπιση τροφών που προκαλούν φόβο,
συνεργασία με τον ψυχολόγο και τον γιατρό σας, όπου χρειάζεται.
Ο στόχος δεν είναι η τελειότητα. Είναι να μειωθεί η σωματική και ψυχολογική ένταση που ενισχύει τον κύκλο της βουλιμίας.
Τι μπορείτε να κάνετε μέχρι την πρώτη συνεδρία;
Κάντε μικρά, ασφαλή βήματα:
Καταγράψτε τις ερωτήσεις σας. Σημειώστε τι θέλετε να ρωτήσετε τον επαγγελματία και τι χρειάζεστε από τη θεραπεία.
Μιλήστε σε ένα πρόσωπο εμπιστοσύνης. Ζητήστε πρακτική βοήθεια, όπως να σας συνοδεύσει σε ένα ραντεβού ή να είναι διαθέσιμο όταν δυσκολεύεστε.
Αποφύγετε τις τιμωρητικές αντιδράσεις. Μην προσπαθείτε να «διορθώσετε» ένα επεισόδιο με ακραία νηστεία ή υπερβολική άσκηση.
Περιορίστε περιεχόμενο που ενισχύει τη ντροπή. Απομακρύνετε λογαριασμούς και ιστοσελίδες που προωθούν ακραίο περιορισμό ή μη ρεαλιστικά πρότυπα σώματος.
Ζητήστε ιατρική βοήθεια όταν χρειάζεται. Μην αγνοείτε έντονη ζάλη, λιποθυμία, θωρακικό πόνο, αίσθημα ακανόνιστων παλμών, σοβαρή αφυδάτωση ή σκέψεις αυτοκτονίας.
Σε άμεσο κίνδυνο, καλέστε το 112 ή μεταβείτε στο πλησιέστερο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών. Για άμεση ψυχοκοινωνική υποστήριξη στην Ελλάδα, μπορείτε να καλέσετε το 10306.
Η πρόοδος δεν είναι πάντα γραμμική
Η θεραπεία δεν εξελίσσεται με τον ίδιο τρόπο για όλους. Μπορεί να υπάρξουν εβδομάδες με περισσότερη σταθερότητα και άλλες με έντονη δυσκολία. Μια υποτροπή ή ένα επεισόδιο δεν ακυρώνει όσα έχετε καταφέρει.
Χρησιμοποιήστε μια δύσκολη στιγμή ως πληροφορία, όχι ως απόδειξη αποτυχίας. Εξετάστε μαζί με τον θεραπευτή σας τι προηγήθηκε, τι χρειαστήκατε και ποια υποστήριξη μπορεί να βοηθήσει την επόμενη φορά. Η θεραπευτική πορεία μπορεί να χρειαστεί προσαρμογές, διαφορετικό ρυθμό ή συνεργασία περισσότερων ειδικών.
Η ουσιαστική πρόοδος μπορεί να σημαίνει ότι ζητάτε βοήθεια νωρίτερα, ότι μιλάτε με μεγαλύτερη ειλικρίνεια, ότι αναγνωρίζετε μια παρόρμηση πριν αντιδράσετε ή ότι επιστρέφετε στη θεραπεία μετά από μια δύσκολη περίοδο.
Κάντε το πρώτο βήμα με τον δικό σας ρυθμό
Δεν χρειάζεται να έχετε όλες τις απαντήσεις πριν επικοινωνήσετε. Μια σύντομη δωρεάν κλήση ενημέρωσης μπορεί να σας βοηθήσει να κατανοήσετε τη διαδικασία, τις διαθέσιμες επιλογές και το αν η υποστήριξη του Κε.Δι.Ψ.Υ. είναι κατάλληλη για εσάς.
Στο Κε.Δι.Ψ.Υ. προσφέρουμε διαδικτυακή, διεπιστημονική φροντίδα με ψυχολόγους, ψυχοθεραπευτές και διαιτολόγους που διαθέτουν εμπειρία στις διατροφικές διαταραχές. Προχωρήστε χωρίς πίεση, με σεβασμό στις ανάγκες σας και με προτεραιότητα την ασφάλεια.
Η αναζήτηση βοήθειας δεν σημαίνει ότι χάσατε τον έλεγχο. Σημαίνει ότι δεν χρειάζεται πλέον να αντιμετωπίζετε τη βουλιμία μόνοι σας.
Χρήσιμες πηγές
Comments